Posts

153. ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਕਟੋਰਾ ਤੋੜਨਾ

Image
  ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੈਦਿਕ ਰਸਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਅਕਤੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਸੁੱਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ ( 9.20) । ਆਪਣੇ ਪੁੰਨਾਂ (ਚੰਗੇ ਕਰਮ) ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ , ਉਹ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ( 9.21) । ਆਮ ਵਿਆਖਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵੈਦਿਕ ਰਸਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪੰੁਨ ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਸੀਂ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਆਖਿਆ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ। ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਾਰਨ , ਕੋਈ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ’ ਬਾਹਰ ’ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੈਦਿਕ ਰਸਮਾਂ ’ ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਰਗ ’ ਤੇ , ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁੱਖ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਪਰਤਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਸਦੀਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਚੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਸਿਰਫ ਅਟੱਲ ਸਵੈ ਤੋਂ ਹੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ , ਦਵੰਧਤਾ (ਦਵੰਦਵਾ) ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਉਲਟ ਧਰੁਵੀ , ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਧਰੁਵੀ ਭਾਵਨਾ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ , ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਖਾਂ ਦੀ ਧਰੁਵ...

152. ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪੱਖ

Image
  ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ , ‘‘ ਮੈਂ ਵੈਦਿਕ ਰਸਮ ਹਾਂ ; ਬਲੀਦਾਨ ; ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਭੇਟ। ਮੈਂ ਔਸ਼ਧੀ , ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਹਾਂ ; ਮੰਤਰ (ਜਪ) ; ਅਜਯ (ਸ਼ੁੱਧ ਮੱਖਣ) ; ਅਗਨੀ (ਅੱਗ) ਅਤੇ ਭੇਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ( 9.16) । ਇਸ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ , ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਹਾਂ ; ਮੈਂ ਮਾਂ , ਪਾਲਣਹਾਰ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਵੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ , ਗਿਆਨ ਦਾ ਟੀਚਾ , ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਰ ਓਮ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਰਿਗਵੇਦ , ਸਾਮ ਵੇਦ ਅਤੇ ਯਜੁਰ ਵੇਦ ਹਾਂ ’’(9.17) । ‘‘ ਮੈਂ ਅੰਤਮ ਟੀਚਾ , ਰਖਵਾਲਾ , ਪ੍ਰਭੂ , ਗਵਾਹ , ਨਿਵਾਸ , ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਤਪਤੀ , ਪ੍ਰਲਯ (ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਅੰਤ) , ਅਤੇ ਨੀਂਹ , ਖਜ਼ਾਨਾ ਘਰ , ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਬੀਜ ( 9.18) ਹਾਂ। ਮੈਂ ਗਰਮੀ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਪਾਉਦਾ ਹਾਂ ਜਾਂ ਰੋਕਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ (ਅਮਰਤਾ) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮ੍ਰਿਤਯੂ (ਮੌਤ) ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸਤਿ (ਅਸਲ ਜਾਂ ਹੋਂਦ) ਹਾਂ ਅਤੇ ਅਸਤਿ (ਝੂਠ ਜਾਂ ਭਰਮ) ਵੀ ਹਾਂ ’’ (9.19) । ਜੇਕਰ ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਲਈ ਸਰਬ ਵਿਆਪਕ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਪਵੇ , ਤਾਂ ਇਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਵਰਤੇ ਗਏ ਸੰਦਰਭ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਗੀਤਾ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ‘ ਸਤਿ ’ ਅਤੇ ‘ ਅਸਤਿ ’ (2.16) ਨੂੰ ਕਹਾਵਤ ਵਾਲੀ ਰੱਸੀ ਅਤੇ ਭਰਮਪੂਰਨ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਸਮਝਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਸਾਂਖਯ ਯੋਗ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ...

151. ਰਾਜਾ ਵਲੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ

Image
  ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ , ਰਾਜਾ ਵਲੀ (ਬਲੀ) ਅਜਿੱਤ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਅੱਧੀ ਤਾਕਤ ਖੋਹਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਮਾਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਲੀ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਸਿੱਖਾਂਦਰੂ ਹੈ , ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ , ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਉਸਦੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਾਰਤ ਹੈ ( 9.4) ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸਥਿਤੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ , ਇਸ ਮੂਲ ਤੱਥ ਬਾਰੇ ਸਾਡੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਸਾਨੂੰ ‘ ਵਲੀ ’ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ , ‘‘ ਅਣਜਾਣ , ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਅਲੌਕਿਕ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ , ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ’’ (9.11) । ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਰਮਕਾਂਡੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਢੇਰ ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ , ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਯਕੀਨਨ , ਇਹ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਸਫ਼ਰ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਦ੍ਰ...

150. ਲਗਾਵ ਦੁਆਰਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ (ਬੰਦਸ਼)

Image
  ਹਿਗਜ਼ ਦਾ ਖੇਤਰ ਇੱਕ ਅਦਿੱਖ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜੋ ਸਪੇਸ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵ , ਉਪ-ਪਰਮਾਣੂ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਇੰਕਠਾ ਕਰਕੇ ਢੇਰ ਵਿਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਉਪ-ਪਰਮਾਣੂ ਕਣਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਉਹ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਪ-ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਕਣਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲਈ ਹਿੱਗਜ਼ ਖੇਤਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ , ਹਿੱਗਜ਼ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੈਰਾਡਾਈਮ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ , ‘‘ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਅਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ; ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ( 9.4) । ਨਾ ਹੀ ਜੀਵ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ; ਵੇਖੋ ਮੇਰਾ ਬ੍ਰਹਮ ਯੋਗ! ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਨਾਲ , ਮੈਂ ਖੁਦ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ’’ (9.5) । ਅਰਜੁਨ ਲਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ , ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ , ‘‘ ਜਿਵੇਂ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਹਵਾ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਦੀ ਹੈ , ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਦੇ ਹਨ ’’ (9.6) । ਹਵਾ ਜਾਂ ਚੱਕਰਵਾਤ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ , ਇਹ ਪੁਲਾੜ ...

149. ਨੁਕਤਾ ਚੀਨੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ

Image
  ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ , ‘‘ ਤੁਹਾਨੂੰ , ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਨੁਕਤਾ ਚੀਨੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ , ਮੈਂ ਇਕ ਉੱਤਮ ਰਹੱਸ   ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਾਂਗਾ , ਜੋ ਹੈ- ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਜਾਣ ਲਿਆ ਜਾਵੇ , ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬੁਰਾਈ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਓਗੇ ( 9.1) । ਇਹ ਸ਼ਾਹੀ ਗਿਆਨ , ਸ਼ਾਹੀ ਭੇਦ , ਪਰਮ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਨ ਹੈ , ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਯੋਗ , ਧਰਮੀ , ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ , ਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ ( 9.2) । ਇਸ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ , ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ , ਸੰਸਾਰ (ਨੈਤਿਕ ਸੰਸਾਰ) ਦੇ ਮੌਤ ਵਰਗੇ ਹਨੇਰੇ ਮਾਰਗ ’ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ’’(9.3) । ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਸ ਸ਼ਾਹੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣ ਲਈ ਦੋ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਧਾ (ਵਿਸ਼ਵਾਸ) ਹੋਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ , ਸ਼ਾਹੀ ਗਿਆਨ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣਾ ਹੈ , ਜਿਸਦਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਰਥ ਹੈ ਨੁਕਸ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ। ਸਮਕਾਲੀ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ , ਇਸ ਸੰਸਾਰਕ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ‘ ਅਸੀਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ , ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਹਾਂ ਪਰ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੋ ਲੋਕ ਇੱਕੋ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਝਦੇ ਹੋਣ , ਤਾਂ ਅੰਤਰ ਜ਼ਰੂਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਨੂੰ ਕੁੜੱਤਣ ਨਾਲ ਦ...

148. ਊਰਜਾ ਦੀ ਸੂਝਵਾਨ ਵਰਤੋਂ

Image
  ਇਕ ਵਾਰ ਦੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹਿਆ। ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹਿਆ , ਪ੍ਰੰਤੂ ਦੂਜੇ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸੀ। ਤਾਂ ਪਹਿਲੇ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਹੈ , ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਦੁਗਣਾ ਦੇ ਦਿਓ। ਦੂਜਾ ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਸੀ , ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ , ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਅੱਖ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ , ਤਾਂ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣ , ਇਕ ਪੈਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇ , ਤਾਂ ਕਿ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣ। ਹਾਰ-ਹਾਰ ਦੀ ਇਹ ਖੇਡ੍ਹ ਉਦੋਂ ਚਲਦੀ ਹੈ , ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਪਣੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਘਿ੍ਰਣਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਕਿ੍ਰਸ਼ਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਨੂੰ ਘਿ੍ਰਣਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ , ਕਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ( 5.3) । ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਤੋਂ ਇਕ ਹੋਰ ਸਿੱਖਿਆ ਇਹ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਬੁੱਧੀਮਾਨੀ ਨਾਲ ਅਪਣੀ ਊਰਜਾ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ , ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਸ੍ਰੀ ਕਿ੍ਰਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੋ ਸਥਾਈ ਮਾਰਗ ਹਨ , ਪਹਿਲਾ ਹੈ ਬਗੈਰ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਉੱਜਲਾ ਮਾਰਗ , ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਹੈ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਮਾਰਗ ( 8....

147. ਅਨੇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ

Image
  ਸੱਚ , ਅਸਲੀਅਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਇਕ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਭਿੰਨ ਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਾਕਅੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਸੇ ਦਾ ਹੀ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਿ੍ਰਸਮਿਸ ਦੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਈਸਾ ਮਸੀਹ ਦੁਆਰਾ ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਹਨ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਗੀਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੰੁਦੀ ਹੈ , ਇਹ ਉਪਰੋਕਤ ਤੱਥ ਦਾ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ। ਸਮਤਵ , ਗੀਤਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਪੱਖ ਹੈ , ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਕਿ੍ਰਸ਼ਨ ਸਾਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ , ਲੋਕ ਜਿਵੇਂ ਦੋਸਤ , ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ , ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਅਤੇ ਅਲੋਚਨਾ , ਨੂੰ ਇਕ ਸਮਾਨ ਮੰਨਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ , ‘‘ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਵਿਹਾਰ ਕਰੋ ਜਿਹੇ ਜਿਹਾ ਤੁਸੀਂ ਅਪਣੇ ਲਈ ਚਾਹੰੁਦੇ ਹੋ , ਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ’’ । ਇਹ ਅਪਣੇ ਅਧੀਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ , ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਅਸੀਂ ਚਾਹੰੁਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕਰਨ। ਅਪਣੇ ਪੜੋਸੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨਾ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਅਸੀਂ ਚਾਹੰੁਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਕਰਨ। ਇਹ ਪੈਮਾਨਾ ਸਾਨੂੰ ਸਮਤਵ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ‘‘ ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਹੈ , ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ , ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਬਹੁਤਾਤ ਹੋਵੇਗੀ ; ਪਰੰਤੂ ਜਿਸ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ , ਉਸ ਕੋਲੋਂ , ਜੋ ਉਸ ਕੋਲ ਹੈ , ਉਹ...