Posts

Showing posts from July, 2026

175. ਨਿਮਿਤ-ਮਾਤ੍ਰਾ ਦੇ ਗੁਣ

Image
  ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਯੋਧੇ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਰਜੁਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਿਮਿਤ-ਮਾਤਰ (ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਧਨ) ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅੱਗੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ , ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ‘ ਇੰਦਰੀਆਂ ਕੇਂਦਰਿਤ ’ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ‘ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕੇਂਦਰਿਤ ’ ਨਿਮਿਤਮਾਤਰ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਠਿਨ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਸੂਚਕ ਕੀ ਹਨ। ਨਿਮਿਤ-ਮਾਤ੍ਰਾ ਇੱਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ , ਕੋਈ ਹੁਨਰ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਅਟੱਲ ਮੌਤ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ , ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਰਜੁਨ ਕੋਲ ਸੀ , ਜਿਸਨੂੰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਮੋਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ , ਦੁਖਦਾਈ (ਬੇਸਹਾਰਾ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ) ਸਥਿਤੀਆਂ ਸਾਨੂੰ ਨਿਮਿਤ-ਮਾਤਰ ਦੀ ਝਲਕ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ , ਪਰ ਖੁਸ਼ੀ (ਸਫਲਤਾ ਜਾਂ ਜਿੱਤ) ਸਥਿਤੀਆਂ ਸਾਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ , ਖ਼ਾਸਕਰ ਜਦੋਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਹੈ ( 10.41) ਅਤੇ ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਮਿਤਤਾ-ਮਾਤਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਹਰੀ ਸੰਸ...