167. ਹੋਂਦ ਦਾ ਬੀਜ

 

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ‘‘ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਬੀਜ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਚਲਦਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ (10.39)। ਮੇਰੇ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੀ ਅਮੀਰੀ ਦੀ ਹੱਦ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ’’(10.40)।

ਉਹ ਹੋਂਦ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬੀਜ ਨੂੰ ‘ਬਿਗ ਬੈਂਗ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਂਦ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਉੱਗਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਜਾਂ ਦੂਜੀ ਨਾਲੋ ਪਛਾਣਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ. ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਵੰਡਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ‘‘ਜਾਣੋ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਸ਼ਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਚੰਗਿਆੜੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ’’ (10.41)। ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੂਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ, ਚਮਕ ਜਾਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਈਰਖਾ ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਕਲਪਕ ਤੌਰ ’ਤੇ, ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਪੰਥ ਜਾਂ ਸੰਪਰਦਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਗਲਾ ਪੱਧਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਅੰਤਮ ਅਵਸਥਾ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਾਖੀ ਜਾਂ ਯੋਗੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਅਧਿਆਏ ਨੂੰ ਵਿਭੂਤੀ ਯੋਗ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਪਰ ਇਸ ਸਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹਾਂ’’ (10.42)। ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਮਲਟੀਵਰਸ ਦੀ ਅੱਜ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਝ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਭੌਤਿਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।